İsrail, yaklaşık 2 yıl ortadan sonra kısıtlı biçimde açılan Refah Hudut Kapısı’ndan Filistinlilerin Gazze Şeridi’ne dönüşünü engellemek için “muhbirlik” teklif ediyor yahut Mısır’a dönmemeleri durumunda “mal varlıklarına el koyma” tehdidinde bulunuyor.
İşgal altındaki Filistin topraklarında faaliyet gösteren Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi’nin 5 Şubat’ta yayımladığı açıklamada, Gazze’ye dönen Filistinlilerin milisler tarafından kelepçelendiğine, gözlerinin bağlandığına ve tehdit edildiğine ait ispatlar olduğu duyuruldu.
Gazze’ye dönmek isteyen Filistinlilerin sonda İsrail takviyeli Ebu Şebab milisleri tarafından karşılandıktan sonra İsrail ordusunun denetim noktasına götürüldükleri aktarılan açıklamada,”Refah Hudut Kapısı’ndan Gazze’ye dönüş yapan Filistinliler, alıkonulduktan sonra ellerinin kelepçelendiği, gözlerinin bağlandığı ve Gazze’ye geçmeleri durumunda mal varlıklarına el konulmakla tehdit edildiklerini anlattı” denildi.
Gazze’de dönen Filistinlilerin Refah Hudut Kapısı’ndan geçerken fiziki şiddetin yanı sıra aşağılayıcı soruşturma ve hakarete varan üst aramalarına maruz kaldıklarını belirttiklerine işaret edilen açıklamada, “Filistinliler, sıhhat hizmetine muhtaç hastaların taleplerinin dikkate alınmadığı yahut tuvaletleri kullanmalarına müsaade verilmediği çok berbat durumlarla karşılaşabildiklerini dillendirdi. Gazze’ye dönüş yapan Filistinliler, aileleri ile birlikte Mısır’a geri dönmeleri yahut İsrail lehine muhbir olarak çalışmayı kabul etmeleri için kendilerine para teklif edildiğini aktardı.” sözlerine yer verildi.
Tüm bu anlatılanlara bakıldığında Filistinli vatandaşların Refah Hudut Kapısından geçerken hak ihlallerine maruz kaldıkları vurgulanan açıklamada, Filistinlilerin ayrıyeten hem azap hem de insanlık dışı sert ve aşağılayıcı makûs muameleden korunma haklarından da yoksun bırakıldıklarına değinildi.
Gazze’ye dönenlere yönelik anlatılan tavrın, Filistinlilerin zorla terk edildikleri bölgelere geri dönme haklarını kullanmalarını engelleyen baskıcı uygulamalar konusunda önemli tasalar uyandırdığına dikkati çekilen açıklamada, Filistinlilere yönelik uygulamanın da Gazze Şeridi’nde etnik paklığa katkıda bulunduğu ihtarında bulunuldu.
Açıklamada kelamlarına yer verilen BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliğinin işgal altında bulunan Filistin topraklarındaki temsilcisi Ajith Sunghay, Gazze ile ilgili tüm hareketlerin milletlerarası hukuka uygun olmasını ve Filistinlilerin insan haklarına tam olarak hürmet gösterilmesini sağlamak memleketler arası toplumun sorumluluğunun altını çizdi.
Sunghay, iki yıl süren yıkımın akabinde Filistinlilerin ailelerine ve meskenlerinden geriye kalan enkaza inançlı ve onurlu bir biçimde dönebilmeleri gerektiğini kaydetti.
Gazze’ye dönüş yapan Filistinli vatandaşların 5 başka denetim noktasından geçmek zorunda kaldıklarına değinilen açıklamada, “Bu denetim noktalar da Mısır, Filistin yönetimi, Avrupa Birliği temsilcileri, İsrail takviyeli milisler ve son olarak da İsrail ordusu olarak sıralanıyor.” denildi.
İsrail devlet televizyonu KAN da 11 Şubat Çarşamba günü, İsrail ordusunun, Refah Hudut Kapısı’ndaki geçişlerde Ebu Şebab milislerinin üst aramaları çalışmalarında yer almasına müsaade verdiğini aktardı.
Yedioth Ahronoth gazetesi ise 6 Şubat’taki haberinde, şu sözlere yer verdi:
“İsrail, Gazze Şeridi’nde silahlı milislerine gizlice para ve silah dayanağı verdiği üzere onlara müdafaa da sağlıyor. İsrail’in Hamas’a karşı desteklediği silahlı milisler, ateşkes muahedesi gereği İsrail ordusunun varlığını sürdürdüğü bölgelerdeler.”
İsrail ordusunun kelam konusu silahlı milisleri, “takip ve alıkoyma” üzere taktiksel dar alanlarda kullandığına işaret edilen haberde, bu milislerin ayrıyeten Hamas mensuplarının bulunabileceği tünel ve enkaz bölgelere de gönderilebildiğine dikkati çekildi.
Geri dönmek isteyenlere “kötü muamele”
İsrail’deki Arap Azınlıkların Hakları Hukuk Merkezi (Adalah) ve Gisha-Maslak Merkezi yaptığı açıklamada, Refah üzerinden Gazze’ye dönmek isteyen Filistinlilere yönelik uygulanan “kötü muamele siyaseti ve hukuk dışı kısıtlamaların” durdurulmasını talep ederek, yapılanları “zorla yerinden etme” olarak nitelendirdi.
Adalah ve Gisha-Maslak’tan yapılan ortak açıklamada, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ve Başsavcı Gali Baharav-Miara ile Askeri Savcılığa acil birer mektup gönderildiği belirtildi.
Mektupta, “Refah Hudut Kapısı yoluyla Gazze’ye dönmeye çalışan bölge sakinlerine yönelik uygulanan makûs muamele siyaseti ve hukuk dışı kısıtlamaların derhal durdurulmalı.” denildi.
Kuruluşlar, geri dönenlerin tanıklıklarına dayanarak, ortalarında yaşlı ve çocukların da bulunduğu bireylerin ellerinin ve gözlerinin bağlanarak sert askeri sorgulamalara tabi tutulduğunu, şahsî mülklerine el konulduğunu aktardı.
Açıklamada, Gazze içindeki kimi kümelerin İsrail ordusuyla koordineli biçimde Filistinlileri alıkoyduğu ve bu bireylere tutuklama tehdidiyle baskı yapıldığı vurgulandı.
Bu uygulamaların “uluslararası hukukun garanti altına aldığı geri dönüş hakkının ihlali” olduğu kaydedilen açıklamada, geri dönüşün engellenmesinin ve ağır güvenlik kaidelerinin “Cenevre Mukaveleleri uyarınca yasaklanan zorla yerinden edilme” kabahatine teşkil edebileceği uyarısı yapıldı.
Sahadaki tanıklıklar: “Askeri araçlarla kuşatıldık”
Filistinli Adil İmran ise toplumsal medyada yer alan tanıklığında, silahlı bireylerin otobüsleri durdurarak kendilerini askeri araçlarla Refah ile Han Yunus ortasındaki Morag bölgesine götürdüğünü, burada arandıktan sonra İsrail ordusuna teslim edildiklerini söyledi.
Emani İmran ise silahlı kümelerin eşyalarına el koyduğunu, akabinde İsrail askerlerinin kendilerini tek tek sorguya çekerek Gazze’den ayrılma ve geri dönme nedenlerine dair sorular sorduğunu belirtti.
Mısır’daki uzun tedavi sürecinin akabinde dönen yaşlı bir Filistinli bayan ise şu tabirleri kullandı:
“Otobüsümüz önlü gerili askeri araçlarla kuşatıldı ve İsrail ordusunun denetimindeki bir bölgeye götürüldük. Burada Gazze içindeki Ebu Şebab milislerinin lideri Gassan ed-Dehini’nin lideri olduğu olduğu kelamda Terörle Gayret Ünitesi’ne teslim edildik. Yaklaşık 3 saat süren sorguda, savaşta ölen bireyler hakkında sorular sorarak endişe yaymaya çalıştılar.”
80 bin Filistinli dönmek için bekliyor
Mısır ve İsrail medyasında yer alan bilgilere nazaran, günlük 50 kişinin geçişi konusunda mutabakata varıldığı tez edilse de uygulamada bu sayıya ulaşılamıyor.
Gazze’deki insani durumun ve sıhhat sistemindeki yıkımın bir sonucu olarak 22 bin yaralı ve hastanın tedavi için dışarı çıkması gerekirken, yaklaşık 80 bin Filistinlinin ise Gazze’ye geri dönmek için isimlerini kaydettirdiği belirtiliyor. Bu durum, İsrail’in yıkımına karşın Filistinlilerin geri dönme ve topraklarına tutunma konusundaki ısrarını gösteriyor.
İsrail’in, 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes muahedesinin birinci evresinde hudut kapısını açması öngörülse de Tel Aviv idaresinin bu yükümlülükten kaçındığı tabir ediliyor.
Gazze’deki Hükümetin Medya Ofisinden 11 Şubat Çarşamba günü yapılan açıklamada, Mısır-Gazze Şeridi ortasındaki Refah Hudut Kapısı’ndan 2-10 Şubat tarihlerinde geçmesi beklenen 1800 şahıstan yalnızca 488 kişinin geçiş yapabildiği belirtildi.
“Bunlardan 275’nin Gazze Şeridi’nden Mısır’a geçiş yaparken, Gazze’ye giriş yapanlar ise 213 kişi oldu.” denilen açıklamada, Refah’tan 26 kişinin Mısır’a geçişine müsaade verilmediği kaydedildi.”
Kaynak: AA / Mohamed Majed – Yeni
İmsak Vakti 02:00
News
