Karadeniz Artık Karasal İklim Yaşıyor’

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ordu Üniversitesi (ODÜ) Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tayfun Aşkın, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde son yıllarda meydana gelen yoğun yağış, sel ve su taşkınlarına bakıldığında bölgenin ikliminin değiştiğini söyledi. Prof. Dr. Tayfun Aşkın, ‘Artık Karadeniz ikliminden bahsetmek mümkün değil. Kışları ılıman yazları serin bir iklimden bahsettiğimiz Karadeniz iklimi artık karasal iklim yaşıyor’ dedi.

Bilimsel çerçeveden bakıldığında yağmurun yağdığında toprakla buluşup ırmak ve dereler vasıtasıyla denize ulaşması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tayfun Aşkın, bölgede son yıllarda en fazla görülen yağış türünün ‘kısa süreli agresif yağışlar’ olduğuna dikkat çekti. Örneğin 8 Ağustos günü Ordu’nun Ünye ilçesinde gerçekleşen sel afetinin ilk 1.5 saatlik dilimde meydana gelen agresif yağış sonrası oluştuğunu hatırlatan Aşkın, ‘Gerek toprak yapısındaki bozulma gerekse su boşaltım yollarının ve kurumuş dere yataklarının ıslah edilmemesi, kurumuş ırmak ve dere yataklarının arazi sınırlarıyla iç içe geçmesi ani yağışlar sonrası can ve mal kaybına sebep oldu’ diye konuştu.

‘Karadeniz iklimi değişti’

Prof. Dr. Tayfun Aşkın, bölge ikliminin değiştiğini de vurgulayarak şöyle konuştu:

‘Artık Karadeniz ikliminden çokta bahsetmek mümkün değil. Neydi Karadeniz kilimi, kışları ılıman yazları serin bir iklimden bahsediyorduk. Ancak son 15-20 yıl küresel ölçekte iklim değişikliğinde meydana gelen değişiklikleri Ordu’da hatta bölgede görmeye başladık. Bölgede özellikle kısa süreli agresif yağışlar görülmeye başlandı. Yani hiçte alışık olmadığımız, kısa sürede büyük kalınlıkta yağış bırakan yağmurlar. En tehlikeli yağışlar bunlar. Elbette kontrol altına alınabilir ama iklimde bir değişiklik söz konusu. Biz neredeyse karasal bir iklim yaşayacak hale geldik. O eskisi gibi normal yağışlardan bahsedemiyoruz. Karadeniz iklimini yeniden tanımlamamız lazım. Yağışları iyi analiz etmemiz lazım. En önemlisi de mühendislik yapılarını agresif yağışlara göre planlamamız lazım.’

‘Doğa verdiğini bir gün mutlaka geri alır’

Doğanın yüzyıllar içerisinde kaybolan dengesini bir gün mutlaka geri almak gibi bir durumu olduğuna dikkat çeken Aşkın, şunları söyledi:

‘İnsanoğlu gidiyor dere, ırmak yataklarını değiştiriyor, yeni su toplama alanları oluşturuyor. Bir nevi suya yön veriyor. Dışarıdan müdahale oluyor. Eski kurumuş dere yatakları, hatta sınırları kaybolan ırmak yatakları verdiğini geri almaya başladı. Bu şu demektir. Doğa bir gün gelir kendi dengesini kurar. Onun için HES’leri projelendirirken doğaya en az zarar verecek nitelikte bilimsel yöntemleri seçmek zorundayız. Karadeniz insanı kendi başına buyruk köy yaşantısı içerisinde su kaynağı, dere ve ırmak yataklarına ev ve diğer mühendislik yapıları yapıyor. Ancak şunu unutuyor. Bir zamanlar orası belki de büyük bir su birikintisiydi. Zaman içerisinde 100-200 yıl içerisinde küçük bir su birikintisi haline geldi. Ama şu unutulmamalıdır o su birikintisi başlangıçtaki heybetine ve kuvvetine bir gün dönecektir.’ – ORDU